TTCT - Hơn một tháng sau khi World Cup 2010 - kỳ giải mà đội tuyển Úc (Socceroos) bị loại sớm - kết thúc, những tín hiệu vui lại đến với làng bóng đá xứ kangaroo trong tháng 8 này.

Giải vô địch bóng đá Úc (A-League), nơi phát hiện các tài năng trẻ bóng đá Úc, vừa khởi tranh mùa bóng 2010-2011 - Ảnh: Tr.N.

Giải vô địch bóng đá Úc (A-League) 2010-2011 vừa khởi tranh mùa bóng mới với sự tham gia lần đầu tiên của một CLB mới toanh: Melbourne Heart. Đây là đối thủ cạnh tranh chức vô địch với hai “đại gia” Melbourne Victory và Sydney FC vốn làm mưa làm gió A-League những năm gần đây. Việc Melbourne Heart ra đời giúp A-League trở nên hấp dẫn hơn trong mắt khán giả Úc.

Trong khi lần đầu tiên tuyển trẻ Úc vô địch Giải U-19 Đông Nam Á mở rộng (diễn ra tại Việt Nam), thì đội tuyển quốc gia cũng chính thức tìm được HLV trưởng mới: ông Holger Osieck (từng làm phụ tá HLV cho “hoàng đế” Beckenbauer lúc dẫn dắt tuyển Đức vô địch World Cup 1990 và là cựu giám đốc tiểu ban kỹ thuật của FIFA).

Ông Osieck năm nay 61 tuổi, nhận hợp đồng bốn năm để dẫn dắt tuyển Úc đến World Cup Brazil 2014. Ông có nhiệm vụ tái xây dựng Socceroos dựa trên lớp cầu thủ trẻ tiếp nối thế hệ vàng của bóng đá Úc đang vào tuổi xế chiều. “Đây là một thử thách lớn nhưng cũng đầy thú vị đối với tôi” - ông Osieck nói.

Đáng nói là LĐBĐ Úc kỳ vọng ông Osieck sẽ tham gia đắc lực vào kế hoạch góp phần phát triển toàn diện nền bóng đá Úc tại sân chơi châu Á và quốc tế, đồng thời giúp đỡ xứ chuột túi đào tạo các HLV bản xứ giỏi nghề trong tương lai. Rõ ràng LĐBĐ Úc đã có tầm nhìn rất xa trong chiến lược phát triển nền bóng đá quốc gia, mà việc tận dụng tài năng của ông Osieck một cách dài hạn chứ không theo kiểu “ăn xổi ở thì” là minh chứng sinh động nhất.

Cũng trong tháng 8, đoàn đại biểu cao cấp của FIFA thị sát các quốc gia xin đăng cai World Cup đã đến nước Úc và tỏ ra rất hài lòng với sự chuẩn bị cơ sở hạ tầng, sân bãi, cam kết hậu thuẫn của chính quyền... cho việc Úc xin đăng cai vòng chung kết World Cup 2022.

Lễ bỏ phiếu và công bố quốc gia giành quyền là nước chủ nhà World Cup 2022 sẽ diễn ra vào đầu tháng 12 tới, và Úc có nhiều hi vọng nhất dựa trên yếu tố khách quan (chính sách xoay vòng châu lục của FIFA khi châu Đại Dương chưa từng tổ chức World Cup) lẫn chủ quan (các sân vận động hiện đại ở Úc vốn đã đạt tiêu chuẩn hàng đầu thế giới).

LĐBĐ Úc cũng đồng thời là ứng viên duy nhất chính thức xin đăng cai tổ chức Giải Asian Cup 2015 và được LĐBĐ châu Á hoan nghênh nhiệt liệt. Từ khi tham gia LĐBĐ châu lục đông dân nhất thế giới năm 2006, tuyển Úc đã trở thành thành viên đáng nể mà nói theo lời ông Mohammed Bin Hammam, chủ tịch LĐBĐ châu Á, thì đó là một “hiệu ứng win-win” (đôi bên cùng có lợi).

Trước mắt, tuyển Úc là một trong những ứng viên nặng ký cho chức vô địch giải Asian Cup diễn ra vào đầu năm 2011 tại Qatar, nơi Úc chung bảng đấu với Hàn Quốc, Ấn Độ và Bahrain.

TRUNG NGHĨA (từ Melbourne)

TT - Nhà thi đấu cầu lông ở trung tâm thể thao Melbourne chiều qua rền vang tiếng hò reo chúc mừng khi tay vợt VN Nguyễn Tiến Minh đánh bại đối thủ Yogendran Krishnan (Malaysia) giành chức vô địch đơn nam Giải cầu lông Grand Prix Úc mở rộng 2010.

Tiến Minh ký tặng khán giả ái mộ ở Úc sau khi vô địch Giải Úc mở rộng - Ảnh: Trung Nghĩa

Khá đông kiều bào VN sinh sống ở Úc và đặc biệt là du học sinh đã đến cổ vũ Tiến Minh trong trận chung kết. Lê Minh Huy, sinh viên năm 1 ngành quảng cáo Đại học RMIT, cho biết anh đã kêu gọi đông đảo bạn bè đến xem trận đấu qua trang mạng xã hội Facebook.

Mỗi khi Tiến Minh thắng điểm, âm thanh từ các dụng cụ cổ vũ bằng nhựa lại rền vang từ ba phía khán đài. Những tiếng hô “Come on Vietnam!” (Tiến lên VN!) và câu tiếng Việt “Tiến lên Minh ơi!” từ chỗ ngồi của các khán giả gốc Việt góp phần giúp Minh thi đấu cực kỳ tự tin.

Đối thủ Krishnan chỉ so kè được với Tiến Minh ở vài phút đầu mỗi séc đấu. Với đẳng cấp vượt trội lẫn phong độ xuất sắc của mình, Minh liên tục dẫn điểm và thắng chóng vánh với tỉ số 2-0 (21-14 và 21-11).

Trao đổi với chúng tôi sau khi đăng quang danh hiệu lớn đầu tiên của năm 2010, Tiến Minh cho biết: “Đây là giải thưởng hết sức quan trọng đối với tôi bởi ngoài tiền thưởng 3.750 USD, tôi được cộng thêm 5.000 điểm trên bảng xếp hạng của Liên đoàn Cầu lông thế giới để tiếp tục giữ vị trí thứ sáu. Hơn nữa tôi đã lấy lại sự tự tin cần thiết sau khi bị loại ở vòng 1/16 giải vô địch châu Á hồi đầu năm”.

Tiến Minh cho biết rất hài lòng với phong độ của mình tại Grand Prix Úc, và đặc biệt vui khi thi đấu tại xứ người mà nghe được những câu tiếng Việt thân thương từ phía khán đài trong trận chung kết. Chị Phương Mai - định cư ở vùng Ascot Vale (Melbourne), đang cho con trai theo học cầu lông - tấm tắc khen: “Minh có tâm lý thi đấu vững vàng, nhanh nhẹn và khéo léo. Ngồi xem Tiến Minh thi đấu trong trận chung kết tôi thật mãn nhãn và tự hào với bạn bè Úc”.

Trước khi Tiến Minh rời nhà thi đấu, các khán giả VN lẫn Úc thi nhau chụp hình chung và xin chữ ký của tay vợt số 1 VN. Tình cảm hâm mộ của khán giả Melbourne khiến Minh lưu luyến và quyết định ở lại xứ sở chuột túi du ngoạn xả hơi thêm hai ngày. Chuyến tranh tài mới kế tiếp của anh là tại giải Grand Prix Gold ở Đài Loan (từ ngày 1-8) - giải đấu mà Tiến Minh là đương kim vô địch.

TRUNG NGHĨA (Melbourne)

TTO - Tay vợt số một Việt Nam Nguyễn Tiến Minh đã đánh bại đối thủ Yogendran Krishnan (Malaysia) để giành chức vô địch đơn nam Giải cầu lông Grand Prix Úc mở rộng 2010 tại thành phố Melbourne chiều nay 18-7.

Tiến Minh trên bục đăng quang chức vô địch Grand Prix Úc mở rộng 2010 tại TP Melbourne - Ảnh: Trung Nghĩa

Tiến Minh thắng thuyết phục với tỷ số 2-0 (21-14 và 21-11) và lần đầu tiên đăng quang Giải Grand Prix Úc mở rộng.

Đây cũng là danh hiệu lớn đầu tiên của Minh trong năm 2010.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Tiến Minh cho biết mục tiêu kế tiếp của anh là bảo vệ chức vô địch tại giải Grand Prix Gold ở Đài Loan (sẽ diễn ra từ ngày 1-8).

Cũng trong tháng 8 Tiến Minh sẽ tham gia giải vô địch cầu lông thế giới tổ chức tại Pháp.

Ở phía đơn nữ, tai vợt Hàn Quốc Seo Yoon Hee đã giành thắng lợi trước Minatsu Mitani (Nhật) trong trận chung kết căng thẳng với tỷ số 2-1 (22-20, 14-21 và 21-19) để giành chức vô địch đơn nữ.

TRUNG NGHĨA (Từ Melbourne, Úc)

TT - Đưa tôi xấp báo mới dày cộm một ngày sau trận chung kết World Cup, Kaya - chàng trai bán báo thân thuộc trên đường cao tốc Western Bypass ở Johannesburg - mặt đượm buồn hỏi: Ngày mai anh còn mua giúp tôi không?

Những người bán hàng rong ở Nam Phi tiếc nuối khi World Cup đã trôi qua - Ảnh: Trung Nghĩa

Bởi Kaya biết chúng tôi - cũng như 15.000 người làm trong lĩnh vực truyền thông trên toàn thế giới sau hơn một tháng tác nghiệp mệt nhoài ở Nam Phi - lần lượt rời xứ sở cầu vồng mà không biết đến bao giờ có dịp tái ngộ. World Cup đã kết thúc và mùa bội thu qua việc bán dạo những tờ báo, cờ, kèn vuvuzela... của Kaya và những người bạn ở ngã tư đường của anh đã khép lại. “Tôi có thể bán được 20 tờ báo/buổi sáng nhờ mùa World Cup, nhưng giờ thì trở lại thường lệ chỉ bán được 5-10 tờ” - Kaya cho biết.

World Cup đã giúp đội quân hàng chục ngàn người bán rong trên đường hay ở các chợ tạp phẩm khắp các thành phố Nam Phi có những ngày bán đắt như tôm tươi các loại mặt hàng cổ động bóng đá. “Cổ động viên nước ngoài đã mua rất nhiều áo Bafana (áo đội chủ nhà Nam Phi) để làm kỷ niệm cho chuyến đến Nam Phi xem World Cup” - một người bán rong đường Market cho chúng tôi biết khi chào hàng áo đấu của đội tuyển Bafana với mức giảm giá không thể rẻ hơn: 120 rand dù trong World Cup là 250 rand (khoảng 630.000 đồng).

Trong khi đó, các nhà hàng ở quảng trường Nelson Mandela (Johannesburg) và những khu vực gần nơi xem bóng đá của cổ động viên đều tăng 70-80% doanh số trong mùa World Cup đã trở nên vắng lặng những ngày sau World Cup.

Ở trung tâm báo chí World Cup trong ngày mở cửa cuối cùng 12-7, rất nhiều tình nguyện viên đã bịn rịn chia tay nhau. Maraka, tài xế xe buýt đưa đón các nhà báo suốt mùa World Cup, nhờ chúng tôi chụp cho anh một tấm hình lưu niệm với phông phía sau là sân Soccer City đỏ thẫm. Khi được hỏi sẽ làm gì sau World Cup, Maraka nói suốt 13 năm hành nghề lái xe anh chưa bao giờ vui như một tháng qua vì được tiếp xúc đủ mọi người đến từ khắp nơi trên thế giới. “Vì vậy tôi sẽ xin việc lái xe chở khách tham quan tại một công ty du lịch ở Johannesburg để tiếp tục được gặp gỡ du khách”.

Nam Phi đã trở lại nhịp sống bình thường của những ngày không có World Cup. Dù đội tuyển chủ nhà đã rời cuộc chơi ngay từ vòng bảng, nhưng người dân Nam Phi đã rất tự hào vì thành công của World Cup tổ chức trên quê hương.

“Một kỷ nguyên mới của châu Phi - nhà báo Kevin McCallum của tờ nhật báo lớn nhất Nam Phi The Star nói với chúng tôi khi chứng kiến World Cup 2010 kết thúc thành công tốt đẹp - Câu hỏi cho ngày mai, tuần tới và tương lai là làm sao chúng ta tiếp nối được tinh thần World Cup tại Nam Phi”. Tinh thần đó chính là việc những người Nam Phi da đen và da trắng cùng bên nhau vẫy quốc kỳ và thổi kèn vuvuzela trong sân vận động, các khu xem bóng đá qua màn hình lớn lẫn ngoài đường phố.

Chia tay Nam Phi, chia tay các trận đấu bóng đá nhưng sẽ mãi không quên mảnh đất hiếu khách này...

TR.NGHĨA (từ Johannesburg)

TTCT - “Chào, anh đến đây xem World Cup hả? Anh ở đây bao lâu?”. Cô bé tóc cháy nắng bạo dạn níu tay tôi khi tôi đang đi giữa nhóm cổ động viên Tây Ban Nha trên con đường đất đỏ tại khu ổ chuột vùng Soweto, Nam Phi.

Người đàn ông mặc áo CLB Manchester United vừa mua một lá cờ Argentina ở chợ tạp phẩm - Ảnh: Tr.N.

“Anh có thể cho em ít tiền chứ?” - cô bé thản nhiên hỏi tiếp. Ở khu xóm này, dường như bọn trẻ đã được dạy những câu tiếng Anh đơn giản để bắt chuyện với khách nước ngoài. Chúng không cần biết bạn cổ vũ đội bóng nào, chỉ bắt chuyện và xin khách lạ ít tiền đủ mua một que kem.

Ám ảnh xóm nghèo

Sẽ là một nỗi ám ảnh lớn cho những cổ động viên đến Johannesburg mùa World Cup khi họ rời khỏi những sân vận động rực rỡ ánh đèn, tạm xa trung tâm có cao ốc, khách sạn năm sao và nơi mua sắm sang trọng ở khu Sandton (nơi FIFA đặt đại bản doanh điều hành World Cup) để thử làm một chuyến du lịch balô đến vùng Soweto, cách sân bóng Soccer City chỉ vài kilômet.

Dường như không hề có World Cup hiện diện giữa một khu vực sinh sống rộng lớn với vô vàn mái nhà tôn lụp xụp, những hố xí công cộng bẩn thỉu và những hàng rào kẽm gai phơi đầy quần áo cũ. Jakes, một “thổ địa”, dẫn chúng tôi cùng hai nhóm cổ động viên Tây Ban Nha và Brazil vào thăm một mái nhà lợp tôn gỉ sét với cửa được đóng tạm bợ bằng những thanh gỗ tạp. Jakes giới thiệu: “Cư dân vùng này nhà ai cũng rộng hơn mười mét vuông như thế này, phòng khách cũng là phòng ngủ và phòng ăn”.

Chị chủ nhà Modiselle tạm ngưng việc giặt đồ trước sân nhà để tiếp khách. Đôi mắt to của chị toát lên nỗi u hoài mà bất cứ ai gặp chị cũng cảm nhận được. “Tôi có bốn đứa con, đứa lớn nhất 9 tuổi, kế là 7, 4 và đứa nhỏ nhất mới hơn 1 tuổi. Chồng tôi bán hàng thuê ở chợ nhưng hiện đang thất nghiệp. Còn tôi thường đi nhặt rác, phân loại và bán những món còn giá trị” - chị Modiselle kể bằng tiếng Zulu và Jakes dịch lại cho mọi người cùng nghe. Nhìn chiếc tivi bám đầy bụi để trên bàn, tôi hỏi chị Modiselle có xem bóng đá không. “Không. Tivi hư lâu lắm rồi. Tôi nhặt nó từ bãi rác” - chị giải thích.

Người đàn ông mặc áo CLB Manchester United vừa mua một lá cờ Argentina ở chợ tạp phẩm - Ảnh: Tr.N.

“Đến bên nhau”

Đập vào mắt chúng tôi ở khu ổ chuột là một gian nhà tôn được sơn vàng và vẽ hình những đóa hồng cũng như các loài vật ở Nam Phi như linh dương, báo... Thật bất ngờ khi đây lại là một hiệu sách cũ giữa xóm nghèo có tên Imbizo, theo thổ ngữ Zulu có nghĩa là “Đến bên nhau”.

Mùa World Cup là dịp để hiệu sách này bày bán thêm những tấm bưu thiếp, hình ảnh đất nước Nam Phi cho du khách. Và dĩ nhiên không thể thiếu những chiếc kèn vuvuzela. “Họ chỉ mua loại kèn nhỏ giá rẻ nhất để bán lại chứ không đủ vốn mua nhiều loại khác” - Jakes nói.

Nhưng cái giá 20 rand (khoảng 2,6 USD) cho một chiếc kèn vuvuzela nhỏ này thì không phải gia đình nào cũng có thể mua thay cho miếng ăn của họ. Jakes bảo hiệu sách bán kèn vuvuzela cho du khách là chủ yếu: “Mỗi ngày du khách đến tham quan khu ổ chuột rất đông, tôi tiếp đủ cổ động viên từ Mỹ, Anh đến Hàn Quốc... Nhiều người rất xúc động và tặng quà, tiền cho dân nghèo ở đây”.

Ông Paytashev Rumen, nhà báo bóng đá đến từ Bulgaria, thốt lên: “Nếu không có World Cup, chắc chắn tôi không có dịp đến Nam Phi để nhìn thấy những khu ổ chuột như thế này. Lòng tôi trĩu nặng vì thế giới này vẫn còn những người da màu sinh sống trong khó khăn”.

Chúng tôi mua ở hiệu sách Imbizo một chiếc kèn vuvuzela và đưa tận tay cho Mhkize, cô bé tóc cháy nắng. Ở Soweto có một khu fan fest dành cho người nghèo với sức chứa lên đến 40.000 người. Chắc chắn Mhkize sẽ ra đó xem truyền hình trực tiếp bóng đá cùng đám trẻ trong xóm với cây kèn mới.

Nhưng khi rời Soweto trong buổi chiều muộn và gió rít lạnh bên tai, chúng tôi lại liên tưởng đến trận đấu đêm nay và chiếc tivi hỏng của chị Modiselle. Chắc người phụ nữ ấy cũng không cần biết ngôi sao nào và để làm gì khi chị bận bịu đắp những tấm chăn giữ ấm cho mấy đứa trẻ. Với Modiselle, chuyện mưu sinh thường nhật quan trọng hơn rất nhiều so với việc chị biết World Cup diễn ra trên quê hương mình ra sao.

World Cup có thể là dịp để du khách năm châu đến tận những khu ổ chuột như thế này và gửi lại một chút gì. Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Bỗng dưng chúng tôi có một điều ước là sau khi World Cup kết thúc, giá mà sân bóng Soccer City hoành tráng trị giá 300 triệu USD kia bỗng hóa thành những khu nhà định cư mới tươm tất hơn cho bao người dân nghèo ở Soweto thay đổi điều kiện sống tối thiểu của họ.

TRUNG NGHĨA (từ Soweto, Nam Phi)