TT - Dưới mỗi email tôi nhận được từ bạn bè hoặc cơ quan đoàn thể ở Úc thường có dòng lưu ý: “Vui lòng cân nhắc kỹ về môi trường trước khi in lá thư này”. Đó là một trong những việc nhỏ mà người Úc đang làm để nêu cao ý thức bảo vệ môi trường sống.

“Thiên nhiên không phải là thứ để thương lượng”. Tấm biểu ngữ của cô bé đi cùng cha trong cuộc tuần hành của người dân và sinh viên Melbourne “Chống sự ấm dần của trái đất” hôm 12-12 - Ảnh: TR.N.

Quốc gia “mẫn cảm khí hậu”

Chẳng có công dân Úc nào, vốn có truyền thống đặc biệt tự hào về hình ảnh quốc gia, lấy làm vui khi biết thống kê sau: theo bình quân đầu người thì Úc là quốc gia phát thải nhiều khí CO^₂ nhất thế giới: 18,66 tấn/năm/người (theo Maplecroft).

Tất nhiên phải thông hiểu do dân số Úc quá ít (vượt mốc 22 triệu người từ ngày 1-10-2009) so với lãnh thổ quá rộng. Nhưng hơn bao giờ hết, tất cả những ai đang sinh sống ở xứ sở kangaroo này đều cảm nhận rõ ảnh hưởng từ việc Trái đất nóng dần lên khiến khí hậu toàn cầu thay đổi, bởi Úc chính là một trong những quốc gia mẫn cảm với khí hậu nhất thế giới.

Thập niên qua được xem là giai đoạn nóng nhất trong vòng 160 năm qua ở Úc và năm 2009 chính là năm nóng nhất của thập niên này. Ở vùng tây nam Úc nạn cháy rừng xảy ra rất nghiêm trọng, thiêu hủy nhà cửa và gây chết người. Vào mùa hè nhiệt độ có thể lên đến 47^OC (muốn ăn trứng chỉ cần mang ra để ngoài trời một lát là chín chứ không cần luộc). Dự báo đầu năm 2010 sẽ là “mùa hè rực lửa” còn hơn cả năm 2009!

Hạn hán và thiếu nước đã kéo dài hơn mười năm khiến bất cứ ai ở Úc đều thuộc nằm lòng lối sống tiết kiệm nước “chỉ tắm 4 phút hoặc ít hơn”. Kristina Keneally, nữ thủ hiến tiểu bang New South Wales vừa nhậm chức đầu tháng 12-2009, đã lập tức phát biểu vấn đề bà quan tâm nhất hiện nay chính là “nạn hạn hán gây thiếu nước trầm trọng ảnh hưởng đến đời sống cộng đồng và nông dân”. Nước Úc thường xuyên bị những cơn bão nóng bao phủ không chỉ ở sa mạc trung tâm mà có thể tràn vào cả những thành phố lớn như Sydney. Chưa hết, Trái đất nóng lên khiến mực nước biển tăng cao là mối nguy hiểm rõ rệt cho hầu hết các thành phố sầm uất nhất ở Úc vốn luôn nằm ven biển!

Vậy nên có thể hiểu vì sao Thủ tướng Kevin Rudd tích cực mang đến Hội nghị Copenhagen một “món quà Noel” qua việc hứa Úc sẽ giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ 15-25% vào năm 2020.

Ý thức từ mỗi cá nhân

Ở thành phố Melbourne phía nam nước Úc vào những ngày này mọi người trở nên quan tâm đặc biệt đến môi trường với ánh mắt hướng về Hội nghị Copenhagen. Nơi góc trục lộ chính Swanston - Collins ở quảng trường thành phố, xuất hiện một bức tường lớn in hình mảnh đất cằn cỗi nứt nẻ đầy ấn tượng kèm dòng chữ “Copenhagen?” thu hút sự chú ý của khách bộ hành.

Trong sinh hoạt thường ngày, người Úc đã thực hành nếp sống bảo vệ môi trường từ những phong trào thiết thực chứ không hô hào suông. Chính phủ Úc tài trợ cho mọi gia đình gắn lớp cách nhiệt trần nhà giúp căn hộ mát hơn vào mùa hè, ấm áp hơn vào mùa đông, gia chủ bớt dùng máy lạnh và máy sưởi nên lượng điện năng tiêu tốn sẽ giảm đến 40%, lượng khí thải sẽ giảm theo đáng kể. Ở Moonee Valley, người dân hưởng ứng phong trào tái chế rác thải trong nhà khi đặt thêm một thùng rác để giữ lại những rác thải có thể dùng bón phân trong vườn nhà (rau quả, bã trà, vỏ trứng...).

Sống ở Úc chưa đầy năm, tôi đã “nhập gia tùy tục” hoàn toàn với việc người Úc rất coi trọng phân loại rác thải và rác tái chế. Ở mỗi ngôi nhà hay ngoài phố xá đều có hai thùng chứa rác riêng biệt, trong đó thùng đậy nắp vàng đựng rác có thể tái chế (giấy, báo, chai lọ, bình nhựa...). Nhiều loại bao bì, đặc biệt là các tài liệu liên quan đến công tác xã hội, thiện nguyện thường in rõ dòng chữ “Được in 100% từ giấy tái chế” một cách đầy tự hào vì đó chính là một hình thức gìn giữ môi trường thiết thực, cũng giống chuyện mỗi cá nhân như bạn nhớ tắt đèn trước khi ra khỏi phòng hay cân nhắc có nên in một lá thư...

TRUNG NGHĨA (từ Melbourne)